UETDS cezaları: bildirim yapılmazsa kaç uyarma verilir?

U-ETDS yükümlülüklerine uymayan yetki belgesi sahiplerine para cezası değil, uyarma verilir. Hiç bildirilmeyen her sefer için 45 uyarma, yolcusu, şoförü ya da ATS bilgisi hiç bildirilmeyen sefer için 15’er uyarma, eksik ya da yanlış her bilgi için 2 uyarma verilir. Uyarmalar biriktikçe yaptırım ağırlaşır: 500 kaldırılmamış uyarmada faaliyet geçici olarak durdurulur, U-ETDS ihlallerinden bir yılda 1.000 uyarmayı aşan firmanın yetki belgesi iptale kadar gidebilir.

Rakamlar Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 15 Mayıs 2025’te yeniden yazılan 69. maddesinden alınmıştır. Eski rehberlerdeki rakamlar artık geçerli değildir.

Tarifesiz yolcu seferlerinde uyarmalar

Yönetmeliğin 69. maddesinin sekizinci fıkrası, 40. maddedeki bildirim yükümlülüğüne uymayanlara şu uyarmaları öngörür:

İhlal	Uyarma
Sefere ilişkin hiçbir bilgi iletilmemesi	Her sefer için 45
Sefer bildirildi, yolculara dair hiçbir bilgi iletilmedi	Her sefer için 15
Sefer bildirildi, taşıtta görevli hiçbir şoför bilgisi iletilmedi	Her sefer için 15
Sefer bildirildi, sefer süresince hiçbir ATS bilgisi iletilmedi	Her sefer için 15
Varış noktasından önce inen yolcunun 30 dakika içinde bildirilmemesi	Her yolcu için 5
Eksik ya da yanlış bilgi (sefer başına en fazla 20 adet)	Her eksik ya da yanlış için 2

Bir yaptırımın sonradan suç unsuru taşıdığı anlaşılırsa yetki belgesi sahibine ayrıca 150 uyarma verilir.

Şoför bilgisiyle ilgili uyarmalar

Yönetmeliğin 32. maddesindeki şoför kurallarına uymayanlara:

İhlal	Uyarma
Şoför bilgisinin bildirim süresi dolmadan girilmemesi	Her sefer için 10
Girilen şoför bilgisinin mücbir sebep dışında değiştirilmesi ya da iptali	Her sefer için 5
Aynı şoförün, fiilen çalıştığı saatlerde başka bir sefere yazılması	Her sefer için 30

Aynı sefer için uyarmalar toplanır mı?

Hepsi değil. Yönetmelik bazı durumlarda küçük uyarmaların büyüğünün içinde sayılacağını söyler:

• Sefer hiç bildirilmediyse (45 uyarma), yolcu, şoför, ATS ve eksik bilgi uyarmaları ayrıca verilmez.
• Şoför bilgisi hiç iletilmediyse (15 uyarma), şoför bilgisinin geç girilmesi ya da değiştirilmesi için ayrıca uyarma verilmez.
• Şoför bilgisinin geç girilmesi ya da değiştirilmesi için uyarma verildiyse, o sefer için eksik ya da yanlış bilgi uyarması (2’şer) ayrıca verilmez.

Uyarmalar nereye varır?

500 kaldırılmamış uyarma: geçici durdurma. Kaldırılmamış uyarmaların sayısı 500’e ulaşır ve tebliğden sonraki 15 gün içinde ödeme yapılarak 500’ün altına düşürülmezse, yetki belgesinin faaliyeti geçici olarak durdurulur. Ödeme yapılıp sayı 500’ün altına düştüğünde faaliyete yeniden izin verilir (madde 70/3).

Bir yılda 1.000 uyarma: ek 500 uyarma ve iptal riski. Bir takvim yılı içinde ağır ihlallerden (hiç bildirilmeyen seferler, şoför çakışmaları ve takograf kartı ihlalleri) toplam 1.000 ya da daha fazla uyarma verilip tebliğ edilirse, yetki belgesi sahibine ayrıca 500 uyarma verilir. Bu, aynı yıl içinde tekrarlanabilir. Yıl sonunda bu ek 500 uyarma için düzenlenen tutanakların sayısı:

• belgesinde 100 ya da daha az taşıt kayıtlı firmalarda 5 ve üstü,
• 100’den fazla taşıt kayıtlı firmalarda taşıt sayısının %5’i ve üstü

olursa yetki belgesi iptal edilir (madde 70/4).

Uyarmalar nasıl silinir?

Temiz ay, 20 uyarma. Bakanlık takvim yılı başından itibaren aylık dönemlerle kontrol yapar. Kontrol edilen dönemde U-ETDS yükümlülüklerini yerine getiren firmanın, daha önce verilmiş ve kaldırılmamış uyarmalarından toplam 20 tanesi iptal edilir (madde 69/6).

Ödeyerek kaldırma. Uyarmalar, yönetmeliğin Ek-1’inde belirtilen uyarma başına ücret Bakanlığın döner sermaye hesabına ödenerek kaldırılır. Ücret her yıl yeniden değerleme oranında artar (madde 69/5).

Hiç uyarma almamanın ödülü. Yetki belgesinin geçerlilik süresi boyunca U-ETDS yükümlülüklerinden hiç uyarma almayan firmanın belgesine yenilemede 1 yıl, en fazla 50 uyarma alanınkine 6 ay ek süre verilir (madde 69/7).

Asıl risk nerede?

Tek bir unutulan sefer 45 uyarmadır; ama asıl birikim günlük küçük hatalardan gelir. Her gün beş seferde birer yanlış kimlik numarası, ayda yüzlerce uyarma eder. Uyarmaları düşük tutmanın yolu:

• seferi süresi dolmadan, belli olur olmaz bildirmek (nasıl yapılır);
• yolcu listesini yeniden yazmak yerine kaynağından aktarmak;
• şoförü bildirimden önce kesinleştirmek ve çakışan seferlere yazmamak;
• gelmeyen ya da yolda inen yolcuyu 30 dakika içinde bildirmek.